Hà Nội năm 1978 qua loạt ảnh phim đen trắng: Một Thủ đô bình dị trong những năm tháng bao cấp

Tháng 8 năm 1978, trong chuyến nghiên cứu giáo dục do các giáo sư từ Đại học La Trobe (Melbourne, Australia) tổ chức, một giáo viên lịch sử đồng thời là người đam mê nhiếp ảnh đã có dịp ghé thăm Hà Nội. Ông dành nhiều ngày rong ruổi khắp các con phố, ghi lại bằng máy ảnh phim những khoảnh khắc đời thường của người dân Thủ đô. Điều đặc biệt là suốt gần nửa thế kỷ qua, những bức ảnh này vẫn chưa từng được công bố.

Thời điểm ấy, Hà Nội vừa bước qua chiến tranh và hầu như không có sự xuất hiện của người phương Tây. Vì vậy, những tư liệu hình ảnh do người nước ngoài ghi lại về cuộc sống thường nhật của người Việt Nam sau chiến tranh vô cùng hiếm hoi. Mỗi khung hình hôm nay đều trở thành một lát cắt quý giá về lịch sử đô thị Hà Nội.

=> Tham khảo: Nhà tập thể Hà Nội: Di sản đô thị hay những "ký ức" đang dần biến mất?

Năm 1978, đời sống kinh tế của người dân vẫn còn nhiều thiếu thốn. Hàng hóa được phân phối bằng tem phiếu, nhiều gia đình cùng sinh hoạt trong những căn hộ tập thể chật hẹp, còn công việc mưu sinh chủ yếu là lao động chân tay. Phải đến sau công cuộc Đổi Mới năm 1986, đời sống kinh tế - xã hội mới dần có nhiều chuyển biến tích cực.

=> Tham khảo: Người Hà Nội bắt đầu ăn sáng ngoài phố từ bao giờ?

Qua những bức ảnh, Hà Nội của năm 1978 dường như vẫn mang nhiều dáng dấp của thời chiến. Tàu điện leng keng vẫn đều đặn lăn bánh trên các tuyến phố, những toa tàu cũ luôn chật kín hành khách, phía sau không hiếm cảnh lũ trẻ bám theo đuôi tàu. Xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến nhất, xen lẫn những chiếc xích lô lặng lẽ chở khách qua từng con phố.

=> Tham khảo: Giải mã tên phố: Con ngõ mang cái tên kỳ lạ nhất Hà Nội và huyền thoại về vị "vua ăn chịu"

Dẫu cuộc sống còn nhiều gian khó, ký ức về thời bao cấp vẫn luôn gợi lên trong nhiều người Hà Nội một nỗi hoài niệm đặc biệt. Đó không chỉ là những ngày xếp hàng với cuốn sổ tem phiếu hay những căn nhà tập thể chật chội, mà còn là tình làng nghĩa xóm, sự sẻ chia và tinh thần đồng lòng vượt qua thiếu thốn.

=> Tham khảo: Câu chuyện đằng sau tấm bia “Hạ Mã” trước cổng Văn Miếu

Ngày nay, khi Hà Nội đã đổi thay từng ngày, những bức ảnh phim đen trắng ấy vẫn như một cỗ máy thời gian, đưa người xem trở về một Thủ đô bình dị, mộc mạc nhưng giàu sức sống. Chúng không chỉ lưu giữ diện mạo của phố phường gần nửa thế kỷ trước mà còn kể lại câu chuyện về những con người đã góp phần tạo nên ký ức của Hà Nội.