Giải mã tên phố: Con ngõ khiến bao người ngỡ là chuyện tình, hóa ra lại bắt đầu từ… một kho thóc
Giữa lòng phố cổ Hà Nội, có một con ngõ chỉ dài vài trăm mét nhưng sở hữu cái tên khiến bao người rung động: Tạm Thương. Nghe như một mối tình dang dở, nhưng theo Từ điển đường phố Hà Nội của Giang Quân, cái tên này lại bắt nguồn từ một kho tạm chứa thóc thuế được lập vào đầu thế kỷ XIX dưới triều Nguyễn. Thóc do dân nộp được tập kết tại đây trước khi chuyển vào kho chính của triều đình, nên gọi là kho Tạm Thương, rồi dần trở thành tên ngõ.
=> Xem thêm: Vì sao nửa phía nam Hà Nội đều mang chữ “Mai”? Câu chuyện nghìn năm về vùng đất Kẻ Mơ
Xưa kia, ngõ thuộc thôn Yên Thái, tổng Thuận Mỹ, huyện Thọ Xương. Nhìn từ trên cao, ngõ có hình chữ Z khá đặc biệt. Ngay tại khúc gấp là đình Yên Thái, với cây đa cổ thụ, sân đình và dấu tích những giếng nước xưa, tạo nên hình ảnh hiếm có của một làng Việt cổ giữa khu phố đông đúc. Đình hiện còn lưu giữ nhiều di vật quý cùng 10 đạo sắc phong và thờ Nguyên phi Ỷ Lan, người phụ nữ tài đức được nhân dân kính trọng. Chính vì vậy, dân gian cũng lưu truyền giai thoại rằng nơi đây gắn với mối tình giữa vua Lý Thánh Tông và Nguyên phi Ỷ Lan, dù câu chuyện này chưa được sử liệu xác nhận.
=> Xem thêm: Giải mã tên phố: Con dốc Hà Nội mang tên một người Pháp và câu chuyện ít ai biết
Ngõ Tạm Thương còn nổi tiếng với câu truyền miệng: “Trai Ngõ Trạm, gái Tạm Thương” và những câu thơ của Chế Lan Viên: “Sương giăng mờ trên ngõ Tạm Thương… Thương một đời đâu phải Tạm Thương.” Thi ca đã khiến hai chữ “Tạm Thương” mang một tầng nghĩa đầy cảm xúc, khác hẳn nguồn gốc hành chính của địa danh.
=> Tham khảo: Chuyện khu tập thể và nếp sống kiểu mẫu một thời
Ngày nay, Tạm Thương được nhiều người biết đến là “ngõ nem chua rán” nổi tiếng của Hà Nội. Ít ai biết rằng, hơn hai mươi năm trước, nơi đây chỉ có một quán rượu thuốc nhỏ, là chốn hàn huyên của những người Hà Nội gốc. Theo thời gian, những quán ăn bình dân xuất hiện, biến con ngõ thành điểm hẹn của biết bao bạn trẻ. Dẫu nhộn nhịp hơn xưa, Tạm Thương vẫn giữ được nét bình yên rất riêng, nơi lịch sử, ký ức và nhịp sống hiện đại cùng song hành trong từng bước chân giữa lòng phố cổ.
=> Tham khảo: Cô Hồng – người giữ lửa nghề mạng vá quần áo ở ngõ Thanh Miến
