KÝ ỨC MÙA TỰU TRƯỜNG: CÓ MỘT THỜI CHÚNG TA ĐÃ ĐI QUA NHƯ THẾ

Tháng Chín về, những con đường quen thuộc bắt đầu rộn ràng tiếng cười nói trong tà áo trắng, những hàng xe đạp nối nhau trước cổng trường và tiếng gọi nhau í ới sau những ngày hè dài. Có lẽ chẳng cần nhìn lịch, chỉ cần nghe tiếng trống trường vang lên giữa buổi sáng, thấy sân trường đầy nắng và bắt gặp những gương mặt học sinh tràn đầy háo hức, người ta cũng biết một mùa tựu trường nữa lại về.

Ngày ấy, mùa tựu trường là một điều gì đó rất đặc biệt. Sau những tháng hè tưởng như dài vô tận, chúng ta lại gặp nhau ở sân trường, khoe nhau chuyện tóc mới, chiếc cặp mới, quyển vở mới hay đơn giản là kể mãi không hết những chuyện đã xảy ra trong kỳ nghỉ. Có những người bạn mới chỉ vài tháng không gặp mà cảm giác như đã xa nhau cả năm.

Rồi tiếng trống trường vang lên. Những câu chuyện đang dang dở vội vàng kết thúc, tiếng cười cũng nhỏ lại. Chúng ta trở về lớp học, bắt đầu một năm học mới với những trang vở còn thơm mùi giấy, những thời khóa biểu mới và một lời hứa rất quen thuộc: năm nay nhất định sẽ chăm học hơn.

Nhưng rồi, điều ở lại sau tất cả những mùa tựu trường ấy lại không hẳn là điểm số hay những bài học trong sách giáo khoa. Đó là những buổi sáng chạy vội đến trường vì sợ muộn học, những lần hồi hộp chờ thầy cô gọi tên, những rung động đầu đời, những trò nghịch ngợm và cả những món quà vặt được chia nhau dưới ngăn bàn.

Có một thời, chúng ta đã đi học như thế.

Học hành, thi cử và những ngày tháng “chỉ mong được nghỉ hè”

Nhắc đến thời học sinh mà bỏ qua chuyện học hành, thi cử thì có lẽ vẫn còn thiếu một mảnh ghép rất lớn.

Những ngày đầu năm học, chúng ta thường bước vào lớp với một tinh thần đầy quyết tâm. Vở mới được bọc cẩn thận, thời khóa biểu được dán ngay ngắn ở góc bàn và những lời hứa về một năm học thật chăm chỉ được đặt ra rất nghiêm túc.

Cho đến khi bài kiểm tra đầu tiên xuất hiện.

Kiểm tra 15 phút có lẽ là một trong những “nỗi sợ” rất đặc trưng của thời học sinh. Đáng sợ nhất không phải là bài kiểm tra đã được báo trước, mà là khoảnh khắc thầy cô bước vào lớp, đặt xấp giấy lên bàn rồi nhẹ nhàng nói: “Các em cất sách vở đi, hôm nay chúng ta kiểm tra 15 phút.”

Cả lớp lập tức im lặng. Những ánh mắt nhìn nhau đầy hoang mang. Người lật vở xem lại bài trong vài giây cuối cùng, người quay xuống hỏi bạn bên cạnh xem hôm nay có học bài này không.

Rồi đến những lần bị gọi lên bảng trả bài. Có những câu hỏi tưởng như rất quen nhưng đến lúc đứng trước cả lớp lại chẳng nhớ nổi một chữ. Ánh mắt vô thức tìm xuống phía dưới, chờ một người bạn “cứu viện” bằng vài động tác ra hiệu kín đáo. Chỉ một cái gật đầu, một ánh mắt hay vài chữ viết vội cũng đủ khiến người đang đứng trên bảng lấy lại được chút tự tin.

Và tất nhiên, thời học sinh cũng từng có những “bí kíp” mà ngày ấy chúng ta tin rằng vô cùng kín đáo: những mảnh giấy nhỏ được gấp lại, những dòng chữ li ti được ghi chép cẩn thận. Khi ấy cứ nghĩ qua mặt được thầy cô, đến sau này mới nhận ra có khi thầy cô biết hết, chỉ là không muốn bắt mà thôi.

Đáng nhớ hơn cả là những mùa thi cuối kỳ. Những ngày ôn tập kéo dài, bàn học đầy sách vở, những chương bài tưởng như học mãi không hết. Có những tối đi học thêm về muộn, có những buổi sáng đến lớp với đôi mắt còn ngái ngủ vì đêm hôm trước thức khuya học bài.

Vậy mà kỳ thi kết thúc, điều đầu tiên chúng ta làm thường chẳng phải kiểm tra xem mình được bao nhiêu điểm.

Mà là thở phào.

Một cảm giác nhẹ nhõm đến kỳ lạ. Chẳng cần biết bài làm có tốt không, chỉ cần biết rằng cuối cùng cũng đã thi xong. Những ngày tháng căng thẳng tạm khép lại, và trước mắt là một mùa hè dài đang chờ.

Ngày ấy, ta cứ nghĩ những kỳ thi là điều đáng sợ nhất. Sau này mới hiểu, có lẽ đó lại là những ngày tháng mà mình sẽ nhớ rất lâu.

Tình yêu tuổi học trò: Những rung động chẳng gọi thành tên

Nếu bài kiểm tra là nỗi sợ, thì tình yêu tuổi học trò lại là một trong những điều khiến những năm tháng ấy trở nên dịu dàng hơn.

Đó thường chẳng phải một tình yêu lớn lao. Người ta vẫn hay gọi vui là kiểu “yêu đương bọ xít” - vụng về, ngại ngùng và đôi khi chẳng biết mình đang thích một người từ lúc nào.

Có thể bắt đầu từ một lần ngồi chung bàn.

Một lần vô tình chạm mắt nhau.

Một lần được cho mượn cây bút khi đang làm bài.

Hoặc chỉ đơn giản là ngày nào đó nhận ra mình bắt đầu để ý xem người ấy hôm nay có đi học hay không.

Tuổi học trò khi thích một ai đó cũng rất khác. Muốn nói chuyện nhưng lại chẳng biết bắt đầu từ đâu. Muốn ngồi gần nhưng lại ngại. Có khi cả ngày chỉ nói với nhau được vài câu, vậy mà về nhà lại nhớ mãi.

Rồi những màn gán ghép của bạn bè xuất hiện. Chỉ cần hai người vô tình đứng cạnh nhau cũng đủ để cả nhóm đồng thanh trêu chọc. Người bị trêu thì đỏ mặt, giả vờ cáu, còn trong lòng có khi lại vui chẳng biết giấu vào đâu.

Có những mối quan hệ bắt đầu bằng việc “ghét nhau”. Cứ gặp là cãi, cứ ngồi gần là chọc nhau. Rồi chẳng biết từ bao giờ, người mình từng thấy khó chịu nhất lại trở thành người mình mong gặp nhất mỗi ngày.

Tình yêu ngày ấy còn nằm trong những lá thư viết tay để lại ở ngăn bàn. Những dòng chữ nắn nót, đôi khi chỉ vài câu rất ngắn nhưng phải lấy hết can đảm mới dám viết. Là hộp sữa được đặt lên bàn vào giờ ra chơi. Là một món quà nhỏ chẳng nhân dịp gì cả. Là những lần giận dỗi vì một chuyện rất bé, rồi lại tìm cách làm hòa.

Và cũng có những lời tỏ tình chưa bao giờ được nói ra.

Bởi tuổi học trò có lẽ đẹp một phần vì những điều chưa kịp thành lời ấy. Có những người đi qua tuổi trẻ của chúng ta chỉ bằng một ánh mắt, một nụ cười, một vài năm ngồi chung lớp, nhưng nhiều năm sau khi nhớ lại, cái tên ấy vẫn khiến người ta mỉm cười.

Những trò nghịch ngợm mà lớn lên rồi mới thấy… nhớ

Nếu chỉ học và thi, có lẽ trường học đã chẳng trở thành một phần ký ức sống động đến vậy.

Bởi bên cạnh những giờ học nghiêm túc luôn có một “hệ sinh thái” trò nghịch ngợm mà gần như lớp nào cũng từng trải qua.

Là những viên giấy được vo tròn rồi ném từ bàn này sang bàn khác khi thầy cô quay lưng lên bảng. Là những lần giấu cặp, giấu hộp bút của bạn rồi ngồi im giả vờ không biết gì. Là những màn trêu chọc nhau bằng tên bố mẹ, những biệt danh kỳ quặc chỉ có bạn bè trong lớp mới hiểu.

Có những ngày cả nhóm rủ nhau trốn học đi chơi net, hồi hộp nhìn đồng hồ vì sợ đến tiết sau sẽ bị phát hiện. Có những lần nghịch quá đà rồi cả nhóm cùng đứng trước cửa lớp chờ bị giáo viên “hỏi chuyện”.

Ngày ấy, mỗi khi nghịch ngợm hay mắc lỗi đều có thể bị phạt, bị ghi tên vào sổ đầu bài, nhưng cũng chính những chuyện ấy lại trở thành những câu chuyện được kể đi kể lại mỗi lần bạn bè gặp nhau.

“Nhớ hồi đấy không?”

Chỉ một câu hỏi thôi là cả nhóm có thể cười lại như chưa từng trưởng thành.

Bởi đôi khi, ký ức học trò không nằm trong những điều lớn lao. Nó nằm trong một viên giấy vo tròn, một chiếc cặp bị giấu dưới gầm bàn hay một trò nghịch dại mà đến giờ vẫn chẳng hiểu tại sao ngày ấy mình lại làm được.

Những món ăn chẳng sang trọng, nhưng ngon nhất vì được ăn cùng bạn bè

Đôi khi chỉ cần một mùi vị quen thuộc là cả một khoảng thời gian lập tức trở về. Với nhiều người, đó có thể là hộp sữa, gói bánh, que xúc xích, chiếc bánh mì hay những món quà vặt mua vội trước cổng trường.

Giờ ra chơi ngày ấy ngắn lắm. Vừa nghe tiếng trống là cả đám đã kéo nhau xuống căng tin hoặc chạy ra hàng quà trước cổng. Có khi chẳng đủ tiền mua mỗi người một phần, thế là chia nhau một gói bánh, chuyền nhau từng miếng, người ăn một nửa rồi giữ lại phần còn lại cho bạn

Có những hôm một người mang đồ ăn từ nhà đến, cả bàn lập tức trở thành một “bàn tiệc” nhỏ. Người có bánh chia bánh, người có kẹo chia kẹo. Chẳng ai tính xem mình đã ăn bao nhiêu, chỉ nhớ rằng đồ ăn hôm ấy hình như ngon hơn bình thường rất nhiều.

Có lẽ bởi thứ làm những món quà vặt ấy ngon không nằm ở bản thân món ăn mà nằm ở tiếng cười của cả nhóm, những câu chuyện chưa kể hết, vài phút nghỉ giữa giờ và cảm giác được ngồi cạnh những người mà ngày nào mình cũng gặp.

Sau này, chúng ta có thể ăn những món ngon hơn, trong những nhà hàng đẹp hơn. Nhưng đôi khi chỉ cần nhìn thấy một món quà vặt từng quen thuộc trước cổng trường, ký ức về một buổi ra chơi năm nào lại bất ngờ trở về.

Và chúng ta nhớ rằng đã từng có một thời, chỉ một gói bánh nhỏ cũng đủ khiến cả nhóm vui cả buổi.

Chia tay, lưu bút và những điều ngày ấy tưởng rằng sẽ không bao giờ quên

Rồi một ngày, năm học cuối cùng cũng đến.

Chẳng còn những mùa tựu trường tiếp theo. Chẳng còn cảm giác háo hức khi biết mình sẽ lại gặp những người bạn quen thuộc sau kỳ nghỉ hè. Mọi thứ bỗng trở nên quý giá hơn khi chúng ta nhận ra thời gian đang đếm ngược.

Những ngày cuối cấp thường có một cảm giác rất khó gọi tên. Vẫn là lớp học ấy, chiếc bảng ấy, những dãy bàn ấy. Nhưng chúng ta biết rằng chẳng bao lâu nữa, tất cả sẽ trở thành kỷ niệm.

Những cuốn lưu bút bắt đầu chuyền tay nhau. Người viết vài dòng thật dài, người chỉ để lại một câu chúc ngắn. Có những trang đầy chữ, có những trang được vẽ thêm hình, dán ảnh, viết những câu nói riêng chỉ bạn bè mới hiểu.

Ngày ấy, chúng ta viết rằng: “Sau này nhất định phải gặp lại nhau.”

Viết rằng: “Đừng quên nhau nhé.”

Viết rằng: “Ra trường vẫn phải thân như bây giờ.”

Chúng ta đã từng tin rằng tình bạn của mình sẽ chẳng bao giờ thay đổi.

Rồi ngày chia tay thật sự đến. Những cái ôm lâu hơn bình thường, những bức ảnh chụp vội, những lời chúc được nói đi nói lại. Có người cười thật tươi, có người cố không khóc, cũng có người vừa cười vừa lau nước mắt.

Sau hôm ấy, mỗi người bước về một hướng. Người vào đại học, người đi làm, người rời Hà Nội, người ở lại. Những cuộc trò chuyện trong nhóm lớp dần thưa hơn. Những cái tên từng xuất hiện mỗi ngày rồi cũng chỉ còn được nhìn thấy đôi khi trên mạng xã hội.

Nhưng có lẽ ký ức không biến mất.

Nó chỉ nằm lại ở một nơi nào đó, chờ một ngày được gọi tên.

Có thể là khi chúng ta vô tình đi ngang qua ngôi trường cũ. Có thể là lúc nghe lại tiếng trống trường vào một ngày tháng Chín. Có thể là khi nhìn thấy bóng áo trắng trên phố, một món quà vặt trước cổng trường hay tìm lại được cuốn lưu bút đã cũ.

Và rồi chúng ta nhớ.

Nhớ những buổi sáng vội vàng đến lớp. Nhớ tiếng trống trường. Nhớ những bài kiểm tra bất ngờ, những mùa thi căng thẳng. Nhớ một người từng khiến mình đỏ mặt. Nhớ những trò nghịch ngợm tưởng chẳng bao giờ quên. Nhớ những món ăn được chia nhau trong giờ ra chơi. Nhớ những trang lưu bút và những người bạn đã từng ở bên mình mỗi ngày.

Mùa tựu trường năm nay lại về.

Những thế hệ học sinh mới lại bắt đầu một năm học mới, mang theo những quyển vở mới, những cuộc gặp gỡ mới và những câu chuyện mà có lẽ vài chục năm sau, họ cũng sẽ kể lại bằng một nụ cười.

Còn với những ai đã bước qua cánh cổng trường từ lâu, có thể chẳng còn nhớ chính xác mình đã được bao nhiêu điểm trong bài kiểm tra năm ấy, cũng chẳng nhớ hết từng ngày tháng của những năm học cũ nhưng chắc vẫn nhớ cảm giác của một mùa tựu trường. Bởi có những ký ức không cần phải nhớ thật rõ, chỉ cần một ngày tháng Chín trở về, chúng tự nhiên tìm được đường quay lại.

Còn bạn, ký ức nào của những mùa tựu trường vẫn khiến bạn mỉm cười mỗi khi nhớ lại?